Bahçe Kent sanayi dönemi problemlerini çözmek amacıyla 1898 yılında Ebenezer Howard tarafından ortaya atılmıştır. Bahçe Kent’in temel ilkesi doğa ile bütünleşik bahçe kentler modelidir ve ilk kez İngiltere’de yine Ebenezer Howard tarafından Letchworth kentinde uygulanmıştır.

Bahçe Kentler; tarım alanları ve ormanlar ile çevrelenmiş yeşil kuşak, konut, endüstri alanlarını birleştiren yerleşim modelidir. Kentsel gelişmelerin çerçevesinde açık kırsal alan herkese yakındır ve yeni bahçe kentler arasında hızlı ulaşım sağlanmaktadır. 

Ortalama nüfusları 30.000 kişilik olup, bahçe kentin nüfusu anılan eşiğe geldiğinde bir yenisi kurulup, bahçe kent üniteleri arasında hızlı ulaşım sağlanacaktır. Böylece yaşayan toplum hem kentsel olanaklardan faydalanacak hem de kırsal mekanları rekreasyon alanları olarak kullanacaklardır. 

Peki nasıl ortaya çıktı?

İngiltere’de başlayan sanayi devriminin sonucunda hem kentsel mekan üretiminde hem de kırsal alanın dönüşümünde köklü değişiklikler yaşanmıştır. Sanayi kentleri, insanları doğal ortamından ayırarak, sağlıksız konutlarda yaşayan işçilerin sorunlarından yola çıkarak kır-kent ilişkisiyle kasvetli yaşam alanlarını yaşanabilir kılmayı amaçlayarak ortaya çıkmıştır.

Ebenezer Howard,1900’lerde sanayi kentinin biçimini, fiziksel özelliklerini ve mekânsal yapısını ve toplumun yaşam koşullarını eleştirerek ‘Bahçe Kent’ modelini önermiştir.

Bahçe Kent prensipleri nelerdir? 

  1. 32.000 nüfuslu, düşük yoğunluklu kentler.
  2. İdari ve ekonomik yönden bağımsız, kendine yeterli çalışma alanları.
  3. Spekülasyonu önlemek için razı kamuya ait olacak.
  4. Tarımsal alanlardan ve açık alanlardan oluşan yeşil sistem kenti çevreleyecek.
  5. Endüstri alanları kent çeperinde, konut alanlarına uzak mesafede konumlanacak.
  6. Kentin ticari alanı park çevresinde olacaktır.

Bahçe Kent Proje Örnekleri

Letchworth Bahçe Kenti

Londra’nın kuzeyinde bulunan Letchworth King Cross istasyonuna 55 KM uzaklıktadır. Ebenezer Howard’ın öncülüğünü yaptığı ilk bahçe şehir olan Letchworth’u inşa etmek üzere 1903 yılında ‘First Garden City LTD.’ şirketi kurulmuştur. Sanati kenti olan Letchworth’te yüksek kiraları ödeyemeyen sanayi çalışanları için özel konutlar yapmayı amaçlamıştır.

Welwyn Bahçe Kenti

1920’li yıllarda inşa edilen Welwyn bahçe kenti King Cross istasyonuna 33 KM uzaklıkta konumlanmıştır. Welwyn mimarlığını Louis de Soissons üstlenmiştir.

İtalya’da Bahçe Kent

İtalya’da INA-Casa planı 1950’li ve 60’lı yıllarda ulusal toplu konut planında Bahçe Şehir prensiplerine göre çeşitli banliyölerden tasarlanmıştır. İtalya’nın birçok kent ve kasabalarında bahçe kent anlayışından etkilenilmiştir.

Bahçe Kent modelini ortaya çıkartan Ebenezer Howard’ın Yarının Bahçe Kentleri kitabına göz atmayı unutmayın! Kim bilir belki de size bambaşka bir kapı açar.